Geschreven door het redactieteam van Baktotaal

In 1 minuut:
Baking soda is een rijsmiddel dat reageert met zure ingrediënten zoals karnemelk, yoghurt of citroensap. Hierdoor ontstaat koolstofdioxide, waardoor je deeg of beslag rijst. Zonder zuur werkt baking soda niet goed. In het Nederlands wordt baking soda ook wel zuiveringszout, bakzout of natriumbicarbonaat genoemd.

Wat is baking soda?

Baking soda is een wit rijsmiddel dat in veel bakrecepten wordt gebruikt. Het is een soort zout dat reageert met zure ingrediënten. Door die reactie komt koolstofdioxide vrij, waardoor je deeg of beslag luchtiger wordt. Zonder zuur in het recept werkt baking soda minder goed. Dat is meteen het belangrijkste verschil met bakpoeder.

Hoe werkt baking soda?

Baking soda komt in actie zodra het in contact komt met zuur en vocht. Denk aan karnemelk, yoghurt, azijn, citroensap, appelmoes, honing of bruine suiker. Zodra je deze ingrediënten mengt met baking soda, ontstaan er kleine gasbelletjes. Die belletjes zorgen voor lucht in je beslag. Omdat de reactie direct begint, kun je het beslag het beste meteen verwerken en niet te lang laten staan.

Wat is baking soda in het Nederlands?

In het Nederlands heeft baking soda meerdere namen. Je kunt het tegenkomen als natriumbicarbonaat, bakzout, zuiveringszout of dubbelkoolzure soda. Het gaat altijd om hetzelfde product. De naam bakzout zie je vaak op Nederlandse verpakkingen. Baking soda is de Engelse naam en wordt vaak gebruikt in internationale recepten.

Is baking soda hetzelfde als zuiveringszout?

Ja, baking soda is hetzelfde als zuiveringszout. Beide namen verwijzen naar natriumbicarbonaat. Je kunt baking soda en zuiveringszout 1 op 1 door elkaar gebruiken.

Staat er in een recept zuiveringszout, maar heb je baking soda in huis? Dan gebruik je gewoon dezelfde hoeveelheid. Andersom geldt dat ook.

Is baking soda hetzelfde als natriumbicarbonaat?

Ja, baking soda is hetzelfde als natriumbicarbonaat. Natriumbicarbonaat is de officiële naam van de stof. Baking soda is de naam die je vaak in recepten en op verpakkingen ziet.

Ook bakzout en dubbelkoolzure soda verwijzen naar hetzelfde product. Let wel op dat je geen schoonmaaksoda gebruikt. Dat is een ander product en niet bedoeld om mee te bakken.

Wat is het verschil tussen baking soda en bakpoeder?

Dit is een vraag die veel thuisbakkers stellen. Bakpoeder en baking soda lijken op elkaar, maar werken anders in deeg en beslag.

Baking soda is een enkelvoudig rijsmiddel. Het heeft een zuur nodig om te reageren, zoals karnemelk, yoghurt, azijn of citroensap. Pas dan komt de koolstofdioxide vrij die je beslag helpt rijzen.

Bakpoeder is al een compleet rijsmiddel. Het bevat baking soda, een zuur en meestal een stabilisator zoals maizena. Daardoor werkt bakpoeder ook zonder dat je zelf een zuur ingrediënt toevoegt.

Daarnaast is er nog een verschil: baking soda reageert direct bij contact met zuur en vocht. Bakpoeder werkt in twee fasen, ook bij warmte, waardoor je een beslag met bakpoeder iets langer kunt laten staan voor het de oven in gaat.

Handige tip 

Gebruik baking soda als je recept al een zuur ingrediënt bevat. Kies bakpoeder als dat niet het geval is.

Kun je baking soda en bakpoeder combineren?

Ja, en dat zie je zelfs regelmatig in recepten. Soms wil je meer rijzing dan baking soda alleen kan geven, maar ook de bruining of textuur die baking soda meebrengt. In recepten met zowel baking soda als bakpoeder zorgt baking soda voor de kleur en textuur, terwijl bakpoeder extra rijskracht geeft. Een goed voorbeeld is chocolate chip cookies. Bij gebruik van alleen bakpoeder krijg je vaak een ander resultaat dan wanneer er ook baking soda in het recept zit.

Wanneer gebruik je baking soda?

Baking soda gebruik je wanneer je recept al een zuur ingrediënt bevat. Voorbeelden daarvan zijn:

  • Karnemelk
  • Yoghurt
  • Citroensap
  • Azijn
  • Appelmoes
  • Honing
  • Bruine suiker

In zulke recepten helpt baking soda om het beslag luchtiger te maken. Bij koekjes kan het ook zorgen voor meer bruining en een iets andere textuur.

Wanneer gebruik je bakpoeder?

Bakpoeder gebruik je vooral in recepten zonder duidelijk zuur ingrediënt. Denk aan gewone cake, biscuit, cupcakes of ander beslag waarbij je wel rijzing nodig hebt, maar geen karnemelk, yoghurt of citroen gebruikt. Omdat bakpoeder al een zuur bevat, is het makkelijk in gebruik. Daarom zie je het vaak terug in basisrecepten.

Baking soda of bakpoeder kiezen?

Kies baking soda als je recept een zuur ingrediënt bevat, zoals karnemelk, yoghurt, citroensap, azijn, appelmoes, honing of bruine suiker. Kies bakpoeder als er geen duidelijk zuur ingrediënt in het recept zit. Twijfel je? Volg dan het recept zo nauwkeurig mogelijk, want baking soda en bakpoeder geven niet altijd hetzelfde resultaat.

Kun je bakpoeder vervangen door baking soda?

Ja, maar niet 1 op 1. Baking soda is sterker dan bakpoeder en heeft zuur nodig om goed te werken. Vervang dus niet zomaar 1 theelepel bakpoeder door 1 theelepel baking soda. Dan gebruik je te veel en kan je baksel bitter of zeepachtig smaken.

Bakpoeder vervangen door baking soda

Als richtlijn kun je aanhouden: 1 theelepel bakpoeder vervang je door ¼ theelepel baking soda plus ½ theelepel zuur. Als zuur kun je citroensap, azijn, yoghurt of karnemelk gebruiken.

Baking soda vervangen door bakpoeder

Het omgekeerde kan ook. Wil je 1 theelepel baking soda vervangen, dan gebruik je ongeveer 3 theelepels bakpoeder. Let daarbij op het zuur in je recept. Omdat bakpoeder zelf al zuur bevat, kan het nodig zijn om een zuur ingrediënt iets te verminderen.

Waarvoor gebruik je baking soda bij het bakken?

Baking soda gebruik je vooral in recepten met zure ingrediënten. Het zorgt voor luchtigheid en helpt het beslag tijdens het bakken rijzen. Je gebruikt het bijvoorbeeld in cakes met karnemelk, bananenbrood, muffins met yoghurt, pancakes en koekjes met bruine suiker. Omdat baking soda snel reageert, kun je het beslag na het mengen beter niet te lang laten staan.

Baking soda in cake

In cake werkt baking soda goed wanneer er een zuur ingrediënt in het beslag zit. Denk aan citroencake, yoghurtcake, karnemelkcake of chocoladecake met een zure component. Gebruik je baking soda in een gewone cake zonder zuur ingrediënt? Dan is bakpoeder meestal een betere keuze.

Baking soda in bananenbrood

Bananenbrood wordt vaak gemaakt met baking soda. Rijpe bananen, bruine suiker, yoghurt of appelmoes passen goed bij de werking van baking soda. Baking soda helpt het bananenbrood rijzen en draagt bij aan de kleur van de korst. Gebruik niet te veel, want dan kan de smaak overheersen.

Baking soda in koekjes

In koekjes wordt baking soda vaak gebruikt voor de textuur en kleur. Het zorgt ervoor dat koekjes iets meer uitlopen en mooier bruinen. Vooral koekjes met bruine suiker, chocolade of stroopachtige ingrediënten passen goed bij baking soda.

Hoeveel baking soda gebruik je?

Baking soda is krachtig, dus je hebt er meestal maar weinig van nodig. Een kleine hoeveelheid kan al genoeg zijn om je beslag goed te laten reageren.

Hoeveel baking soda gebruik je in cake?

Een algemene richtlijn is ¼ theelepel baking soda per 125 gram bloem, wanneer je beslag een zuur ingrediënt bevat. Gebruik je te veel baking soda, dan kan je cake bitter of zeepachtig smaken. Houd je daarom aan de hoeveelheid in het recept.

Hoeveel gram is een theelepel baking soda?

Een afgestreken theelepel baking soda weegt ongeveer 5 gram. Dat is handig als je liever met een weegschaal werkt dan met theelepels. Een volle theelepel weegt meer dan een afgestreken theelepel. Strijk je theelepel daarom netjes af wanneer je een recept volgt.

Baking soda kopen

Wil je zelf bakken met baking soda? Dan is het handig om altijd een verpakking in huis te hebben. Je gebruikt het onder andere voor cakes, muffins, bananenbrood, pancakes en koekjes. Bij Baktotaal vind je baking soda in verschillende verpakkingen. Handig voor thuisbakkers die af en toe bakken, maar ook voor fanatieke bakkers die grotere hoeveelheden gebruiken. Bekijk ons baking soda assortiment en kies de verpakking die past bij jouw bakplannen.